Najkrócej
Obowiązek ustalenia procedury zgłoszeń wewnętrznych powstaje od 50 osób wykonujących pracę zarobkową, a nie od 50 pracowników (art. 23 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 928). Pracowników liczy się w przeliczeniu na pełne etaty, a do tego dolicza się osoby pracujące za wynagrodzeniem na innej podstawie niż etat. O progu decyduje liczba osób po przeliczeniu, nie liczba umów. Stan prawny na 9 listopada 2026 r.; tekst ustawy jest w ISAP.
- Liczby: 50 osób; przykład 20 etatów + 30 na pół etatu = 35, brak obowiązku
- Jak liczyć: policz etaty, dodaj zleceniobiorców, którzy nie zatrudniają do tej pracy innych osób
- Poniżej progu: procedura jest dobrowolna, a organy publiczne mają obowiązki mimo małego zatrudnienia
- Stan prawny: 9 listopada 2026 r., ustawa z 14 czerwca 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 928
Czy próg dotyczy pracowników, czy osób?
Nie, próg dotyczy osób wykonujących pracę zarobkową. To kategoria szersza niż pracownicy na etacie: obejmuje także tych, którzy pracują dla podmiotu za wynagrodzeniem na podstawie innej niż umowa o pracę. Streszczenia, które piszą o „50 pracownikach”, upraszczają przepis i mogą zaniżyć wynik.
Próg wyznacza obowiązek po stronie podmiotu. Ochrona sygnalistów jako taka nie zależy od wielkości pracodawcy osoby zgłaszającej.
Jak policzyć osoby w podmiocie
Pracowników przelicza się na pełne etaty, a osoby na innych podstawach dolicza się pojedynczo, jeśli same nie zatrudniają do tej pracy innych osób (art. 23 ust. 2). Etaty i inne umowy najlepiej liczyć osobno: dopiero dwie oddzielne sumy pokazują, czy próg jest blisko i która grupa go przesuwa.
| Skład podmiotu | Rachunek | Wynik | Obowiązek procedury |
|---|---|---|---|
| 20 pełnych etatów i 30 osób na pół etatu | 20 + 15 | 35 osób | brak |
| 40 pełnych etatów i 12 zleceniobiorców | 40 + 12 | 52 osoby | jest |
| 50 pracowników na pół etatu | 50 × 0,5 | 25 osób | brak |
Dwa pierwsze przykłady pochodzą z opracowań prawniczych, trzeci wynika wprost z art. 23 ust. 2. Najczęstszy błąd to liczenie głów zamiast etatów.
Czy 50 osób na pół etatu to już obowiązek?
Nie. Pięćdziesięciu pracowników zatrudnionych na pół etatu daje po przeliczeniu 25 osób, więc próg nie jest osiągnięty. Gdyby w tej samej firmie pracowało jeszcze 25 zleceniobiorców bez własnych zatrudnionych, wynik wyniósłby 50 i obowiązek by powstał.
Czy zleceniobiorcę zatrudniającego innych też liczyć?
Nie, jeśli zatrudnia do tej pracy inne osoby. Do progu wlicza się osobę świadczącą pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż etat tylko wtedy, gdy sama nie zatrudnia do tego innych. Ustawa nie wymienia osobno stażystów, wolontariuszy ani pracowników tymczasowych. Liczy pracowników w etatach i osoby pracujące za wynagrodzeniem, więc wolontariusz czy stażysta bez wynagrodzenia do progu nie wchodzi.
Co przy mniej niż 50 osobach
Poniżej progu podmiot nie musi ustalać procedury zgłoszeń wewnętrznych, ale może ją wprowadzić dobrowolnie. Inaczej jest z organami publicznymi: mają obowiązki związane ze zgłoszeniami zewnętrznymi niezależnie od liczby zatrudnionych, także gdy pracuje w nich kilka osób. Pełny katalog podmiotów i wyjątki opisuje tekst o tym, kogo dotyczy ustawa o sygnalistach.
Skąd bierze się mylący próg 250
Liczba 250 pracowników dla podmiotów prywatnych pochodzi ze starych omówień dyrektywy 2019/1937, sprzed polskiej ustawy. Te teksty podają też 50 dla sektora publicznego. Dla polskiego prawa jest to nieaktualne: obowiązuje próg 50 osób z art. 23.
Co dalej po przekroczeniu progu
Po osiągnięciu 50 osób podmiot musi ustalić procedurę zgłoszeń wewnętrznych. Zakres tych zadań opisują obowiązki pracodawcy wobec sygnalistów, a datę, od której procedura ma działać, tekst o terminie wdrożenia procedury.
Serwis ma charakter wyłącznie informacyjny i nie jest kanałem zgłoszeń; w sprawie konkretnego naruszenia skontaktuj się z właściwą instytucją lub Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
