Procedura zgłoszeń wewnętrznych: wzór i jak go dopasować

Weronika Lesiak Avatar

5 min czytania

Dokument procedury leżący na biurku obok segregatora i długopisu

Najkrócej

Ustawa o ochronie sygnalistów nakazuje pracodawcy ustalić procedurę zgłoszeń wewnętrznych, ale nie podaje jednego obowiązkowego wzoru dokumentu. Wzór to szkielet, który organizacja uzupełnia własnymi kanałami, osobami i terminami. Obowiązek dotyczy podmiotów zatrudniających co najmniej 50 osób (wg eprzedsiebiorca.com.pl). Ta strona objaśnia układ dokumentu. Nie przyjmuje zgłoszeń i nie jest kanałem zgłoszeń.

  • Dlaczego: ustawa wymaga procedury, nie wzoru dokumentu
  • Liczby: 50 osób (próg), 7 dni (potwierdzenie), 3 miesiące (informacja zwrotna), wg eprzedsiebiorca.com.pl
  • Jak: oprzeć dokument na szkielecie i uzupełnić kanały, osoby, terminy
  • Uwaga: serwis informacyjny, nie przyjmuje zgłoszeń

Czy istnieje jeden obowiązkowy wzór procedury zgłoszeń wewnętrznych?

Nie. Ustawa o ochronie sygnalistów każe ustalić procedurę, ale nie wskazuje jednego wzoru, więc urzędowego druku do pobrania nie ma. Dokument jest własny dla organizacji i musi opisywać jej rzeczywiste kanały oraz osoby.

Wzory procedur publikują różne urzędy i jednostki, między innymi policja, sądy rejonowe, uczelnie i gminne instytucje. Każdy z nich jest dokumentem konkretnej organizacji, nie wzorem obowiązującym wszystkich. Dlatego wzór służy jako punkt wyjścia, a nie gotowiec do podpisania.

Czym wzór różni się od formularza zgłoszenia?

Wzór procedury to regulamin organizacji: opisuje, jak przyjmuje się i rozpatruje zgłoszenia. Formularz zgłoszenia jest narzędziem samego sygnalisty. Ten serwis nie udostępnia żadnego formularza i nie przyjmuje zgłoszeń. Nie przesyłaj tu danych ani opisu naruszeń, tylko skontaktuj się z właściwą instytucją albo Rzecznikiem Praw Obywatelskich (RPO).

Co zawiera wzór procedury zgłoszeń wewnętrznych?

Większość dokumentów ma ten sam szkielet. Pisz punkty tak, by pracownik bez wiedzy prawniczej rozumiał, do kogo i jak się zgłosić. Pola 3, 4, 5, 8 i 9 odpowiadają elementom, które procedura opisuje na podstawie ustawy. Pozostałe pola porządkują dokument, a ich zakres organizacja ustala według tekstu ustawy w ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

  1. Cel i zakres. Do kogo i do jakich zgłoszeń procedura się odnosi.
  2. Definicje. Krótkie objaśnienie pojęć, takich jak sygnalista, zgłoszenie wewnętrzne czy działania następcze.
  3. Osoba lub jednostka przyjmująca zgłoszenia. Kto jest upoważniony do ich przyjmowania.
  4. Kanały zgłoszeń wewnętrznych. Jak i gdzie można zgłosić naruszenie.
  5. Potwierdzenie przyjęcia i informacja zwrotna. Kiedy sygnalista dostaje potwierdzenie, a kiedy odpowiedź o podjętych krokach.
  6. Działania następcze. Co dzieje się po przyjęciu zgłoszenia, w tym jego sprawdzenie.
  7. Ochrona i poufność. Zasady ochrony sygnalisty i jego danych.
  8. Rejestr zgłoszeń. Odesłanie do rejestru zgłoszeń wewnętrznych, bez przepisywania jego treści.
  9. Informacja o zgłoszeniach zewnętrznych. Wskazanie, że zgłoszenie można skierować także do organu publicznego.
  10. Wejście procedury w życie. Data i sposób zapoznania pracowników.

Kto przyjmuje zgłoszenia i kto je bada

Procedura wskazuje osobę lub jednostkę upoważnioną do przyjmowania zgłoszeń i do podejmowania działań następczych. Pole warto uzupełnić tak, by z opisu wynikała bezstronność: osoba rozpatrująca zgłoszenie nie powinna być stroną sprawy. Szczegóły ról opisuje wpis o obowiązkowych elementach procedury.

Jakie kanały zgłoszeń opisać

Procedura nazywa kanały, którymi przyjmuje się zgłoszenia wewnętrzne, na przykład formę pisemną i ustną, i podaje adres lub numer. Wpisz kanały, które organizacja faktycznie uruchomiła, a nie te z cudzego dokumentu. Opis kanału to nie sam kanał: skrzynka ani linia telefoniczna zaczynają działać dopiero wtedy, gdy ktoś je założył i obsługuje.

Co procedura mówi o zgłoszeniach zewnętrznych

Procedura informuje, że sygnalista może zgłosić naruszenie także do organu publicznego, i nie zastępuje tej drogi. Wystarczy krótka informacja z odesłaniem. Kiedy i do kogo kierować zgłoszenie zewnętrzne, wyjaśnia osobny wpis.

Terminy w dokumencie

W punkcie o terminach procedura musi podać dwie liczby: termin potwierdzenia przyjęcia i termin informacji zwrotnej (wg eprzedsiebiorca.com.pl).

Etap Termin Gdzie sprawdzić
Potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia 7 dni ISAP, wpis o terminach
Informacja zwrotna do 3 miesięcy ISAP, wpis o terminach

Sposób liczenia i punkt startu każdego terminu opisuje wpis o terminach w procedurze zgłoszeń. Przed wpisaniem liczb do dokumentu porównaj je z tekstem ustawy w ISAP.

Co we wzorze trzeba dopasować do własnej organizacji

Cudzy dokument skopiowany bez zmian zostawia błędne pola:

  • kanały zgłoszeń, czyli adresy, numery i formy przyjmowania,
  • osoby lub jednostki upoważnione do przyjmowania zgłoszeń,
  • nazwy komórek i stanowisk zgodne z tym, jak organizacja jest zbudowana,
  • sposób przechowywania danych i zasady poufności,
  • specyfika jednostki, jeśli jest publiczna, bo wzory urzędów odzwierciedlają ich własną strukturę.

Sprawdź, czy opisana osoba faktycznie istnieje w organizacji i ma upoważnienie. Procedura, która odsyła do nieistniejącego stanowiska, nie spełnia swojej funkcji.

Rejestr, próg zatrudnienia i pełna lista elementów

Procedura tylko odwołuje się do rejestru. Co zawiera rejestr zgłoszeń wewnętrznych i jak długo go przechowywać, wyjaśnia osobny wpis.

Czy każda firma musi mieć taką procedurę? Nie każda. Próg wynosi 50 osób zatrudnionych. Sposób liczenia osób i moment, według którego sprawdza się stan zatrudnienia, opisuje wpis o tym, od ilu pracowników obowiązuje procedura.

Gdzie szukać pełnej listy elementów? Ta strona pokazuje układ dokumentu i pola, które wybiera organizacja. Pełną listę wymogów ustawy znajdziesz we wpisie o obowiązkowych elementach procedury. Treść przepisów sprawdzaj w ISAP, bo to tam publikowany jest aktualny tekst ustawy.

Weronika Lesiak Avatar