Najkrócej
Ustawa o ochronie sygnalistów nakazuje pracodawcy ustalić procedurę zgłoszeń wewnętrznych, ale nie podaje jednego obowiązkowego wzoru dokumentu. Wzór to szkielet, który organizacja uzupełnia własnymi kanałami, osobami i terminami. Obowiązek dotyczy podmiotów zatrudniających co najmniej 50 osób (wg eprzedsiebiorca.com.pl). Ta strona objaśnia układ dokumentu. Nie przyjmuje zgłoszeń i nie jest kanałem zgłoszeń.
- Dlaczego: ustawa wymaga procedury, nie wzoru dokumentu
- Liczby: 50 osób (próg), 7 dni (potwierdzenie), 3 miesiące (informacja zwrotna), wg eprzedsiebiorca.com.pl
- Jak: oprzeć dokument na szkielecie i uzupełnić kanały, osoby, terminy
- Uwaga: serwis informacyjny, nie przyjmuje zgłoszeń
Czy istnieje jeden obowiązkowy wzór procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Nie. Ustawa o ochronie sygnalistów każe ustalić procedurę, ale nie wskazuje jednego wzoru, więc urzędowego druku do pobrania nie ma. Dokument jest własny dla organizacji i musi opisywać jej rzeczywiste kanały oraz osoby.
Wzory procedur publikują różne urzędy i jednostki, między innymi policja, sądy rejonowe, uczelnie i gminne instytucje. Każdy z nich jest dokumentem konkretnej organizacji, nie wzorem obowiązującym wszystkich. Dlatego wzór służy jako punkt wyjścia, a nie gotowiec do podpisania.
Czym wzór różni się od formularza zgłoszenia?
Wzór procedury to regulamin organizacji: opisuje, jak przyjmuje się i rozpatruje zgłoszenia. Formularz zgłoszenia jest narzędziem samego sygnalisty. Ten serwis nie udostępnia żadnego formularza i nie przyjmuje zgłoszeń. Nie przesyłaj tu danych ani opisu naruszeń, tylko skontaktuj się z właściwą instytucją albo Rzecznikiem Praw Obywatelskich (RPO).
Co zawiera wzór procedury zgłoszeń wewnętrznych?
Większość dokumentów ma ten sam szkielet. Pisz punkty tak, by pracownik bez wiedzy prawniczej rozumiał, do kogo i jak się zgłosić. Pola 3, 4, 5, 8 i 9 odpowiadają elementom, które procedura opisuje na podstawie ustawy. Pozostałe pola porządkują dokument, a ich zakres organizacja ustala według tekstu ustawy w ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
- Cel i zakres. Do kogo i do jakich zgłoszeń procedura się odnosi.
- Definicje. Krótkie objaśnienie pojęć, takich jak sygnalista, zgłoszenie wewnętrzne czy działania następcze.
- Osoba lub jednostka przyjmująca zgłoszenia. Kto jest upoważniony do ich przyjmowania.
- Kanały zgłoszeń wewnętrznych. Jak i gdzie można zgłosić naruszenie.
- Potwierdzenie przyjęcia i informacja zwrotna. Kiedy sygnalista dostaje potwierdzenie, a kiedy odpowiedź o podjętych krokach.
- Działania następcze. Co dzieje się po przyjęciu zgłoszenia, w tym jego sprawdzenie.
- Ochrona i poufność. Zasady ochrony sygnalisty i jego danych.
- Rejestr zgłoszeń. Odesłanie do rejestru zgłoszeń wewnętrznych, bez przepisywania jego treści.
- Informacja o zgłoszeniach zewnętrznych. Wskazanie, że zgłoszenie można skierować także do organu publicznego.
- Wejście procedury w życie. Data i sposób zapoznania pracowników.
Kto przyjmuje zgłoszenia i kto je bada
Procedura wskazuje osobę lub jednostkę upoważnioną do przyjmowania zgłoszeń i do podejmowania działań następczych. Pole warto uzupełnić tak, by z opisu wynikała bezstronność: osoba rozpatrująca zgłoszenie nie powinna być stroną sprawy. Szczegóły ról opisuje wpis o obowiązkowych elementach procedury.
Jakie kanały zgłoszeń opisać
Procedura nazywa kanały, którymi przyjmuje się zgłoszenia wewnętrzne, na przykład formę pisemną i ustną, i podaje adres lub numer. Wpisz kanały, które organizacja faktycznie uruchomiła, a nie te z cudzego dokumentu. Opis kanału to nie sam kanał: skrzynka ani linia telefoniczna zaczynają działać dopiero wtedy, gdy ktoś je założył i obsługuje.
Co procedura mówi o zgłoszeniach zewnętrznych
Procedura informuje, że sygnalista może zgłosić naruszenie także do organu publicznego, i nie zastępuje tej drogi. Wystarczy krótka informacja z odesłaniem. Kiedy i do kogo kierować zgłoszenie zewnętrzne, wyjaśnia osobny wpis.
Terminy w dokumencie
W punkcie o terminach procedura musi podać dwie liczby: termin potwierdzenia przyjęcia i termin informacji zwrotnej (wg eprzedsiebiorca.com.pl).
| Etap | Termin | Gdzie sprawdzić |
|---|---|---|
| Potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia | 7 dni | ISAP, wpis o terminach |
| Informacja zwrotna | do 3 miesięcy | ISAP, wpis o terminach |
Sposób liczenia i punkt startu każdego terminu opisuje wpis o terminach w procedurze zgłoszeń. Przed wpisaniem liczb do dokumentu porównaj je z tekstem ustawy w ISAP.
Co we wzorze trzeba dopasować do własnej organizacji
Cudzy dokument skopiowany bez zmian zostawia błędne pola:
- kanały zgłoszeń, czyli adresy, numery i formy przyjmowania,
- osoby lub jednostki upoważnione do przyjmowania zgłoszeń,
- nazwy komórek i stanowisk zgodne z tym, jak organizacja jest zbudowana,
- sposób przechowywania danych i zasady poufności,
- specyfika jednostki, jeśli jest publiczna, bo wzory urzędów odzwierciedlają ich własną strukturę.
Sprawdź, czy opisana osoba faktycznie istnieje w organizacji i ma upoważnienie. Procedura, która odsyła do nieistniejącego stanowiska, nie spełnia swojej funkcji.
Rejestr, próg zatrudnienia i pełna lista elementów
Procedura tylko odwołuje się do rejestru. Co zawiera rejestr zgłoszeń wewnętrznych i jak długo go przechowywać, wyjaśnia osobny wpis.
Czy każda firma musi mieć taką procedurę? Nie każda. Próg wynosi 50 osób zatrudnionych. Sposób liczenia osób i moment, według którego sprawdza się stan zatrudnienia, opisuje wpis o tym, od ilu pracowników obowiązuje procedura.
Gdzie szukać pełnej listy elementów? Ta strona pokazuje układ dokumentu i pola, które wybiera organizacja. Pełną listę wymogów ustawy znajdziesz we wpisie o obowiązkowych elementach procedury. Treść przepisów sprawdzaj w ISAP, bo to tam publikowany jest aktualny tekst ustawy.





