Wzór procedury zgłoszeń: z czego składa się dobra procedura

Awatar Marcin Dąbrowski

4 min czytania

Puste biurko w biurze przygotowane do wdrożenia procedury zgłoszeń

Najkrócej

Ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów każe podmiotowi ustalić procedurę zgłoszeń wewnętrznych (art. 24 ust. 1), ale nie wskazuje jednego obowiązującego wzoru. Gotowy wzór jest punktem startu: trzeba w nim wpisać własne osoby i kanały. Obowiązek dotyczy podmiotów, dla których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób.

  • Dlaczego: obowiązek wynika z art. 24 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów
  • Liczby: próg 50 osób; konsultacje 5–10 dni; wejście w życie po 7 dniach od podania do wiadomości
  • Jak: wskazać osoby i kanały, skonsultować z reprezentacją pracowników, podać do wiadomości
  • Uwaga: serwis nie przyjmuje zgłoszeń i nie udziela porad indywidualnych

Czy istnieje jeden obowiązujący wzór procedury sygnalisty?

Nie. Art. 24 ust. 1 nakłada na podmiot prawny obowiązek ustalenia procedury, ale nie wskazuje jednego obowiązującego wzoru. Obowiązkiem jest sama procedura, a wzór to tylko pomoc w jej napisaniu.

Wzory do pobrania publikują administracja (gov.pl, wigpn.gov.pl, projekt Stowarzyszenia na samorzad.pap.pl) i firmy. Żaden z nich nie ma mocy wzoru ustawowego, więc potraktuj go jako materiał wyjściowy, który po dopasowaniu staje się Twoim dokumentem. Ten serwis nie oferuje własnego pliku ani nie poleca płatnych wzorów.

W obiegu funkcjonują też nazwy „procedura sygnalisty”, „procedura ochrony sygnalistów” i „regulamin zgłoszeń wewnętrznych”. Ustawowa nazwa to procedura zgłoszeń wewnętrznych.

Z jakich elementów składa się procedura zgłoszeń?

Dobra procedura ma pięć części, a wzór bez któregokolwiek z nich jest niepełny:

  • wskazanie osoby lub jednostki upoważnionej do przyjmowania zgłoszeń,
  • wskazanie osoby lub jednostki, która obsługuje zgłoszenia i podejmuje działania następcze,
  • opis kanałów, którymi można zgłaszać naruszenia,
  • zasady działań następczych i informacji zwrotnej dla zgłaszającego,
  • informacja o możliwości zgłoszenia zewnętrznego.

Pełną listę z odesłaniem do przepisów opisuje wpis o obowiązkowych elementach procedury. W gotowym wzorze zacznij od sprawdzenia, czy imiona i funkcje osób zastąpiono rolami z własnej struktury. Wzór z cudzymi stanowiskami od razu pokazuje, że nikt go nie dopasował.

Kto przyjmuje i obsługuje zgłoszenia?

Zgłoszenia może przyjmować osoba lub jednostka wewnętrzna albo upoważniony podmiot zewnętrzny, więc przyjmowanie można zlecić na zewnątrz. Obsługa dzieli się na trzy etapy: przyjęcie zgłoszenia, postępowanie wyjaśniające oraz działania następcze z informacją zwrotną (kancelaria-jp.pl). Za postępowanie wyjaśniające i działania następcze odpowiada bezstronna osoba lub jednostka. We wzorze wpisz więc rolę niepowiązaną ze sprawą, a nie z automatu ten sam dział, który przyjął zgłoszenie.

Jakie kanały zgłoszeń opisać?

Kanały wymienia sama procedura, a ich zestaw zależy od tego, co firma jest w stanie obsłużyć. Szczegóły, w tym to, co po stronie pracodawcy oznacza zgłoszenie wewnętrzne, znajdziesz w osobnym wpisie. We wzorze wystarczy, że każdy kanał ma nazwę i wskazaną osobę, która go obsługuje.

Jak dopasować gotowy wzór do firmy lub jednostki?

Dopasowanie sprowadza się do pięciu kroków, od ustalenia, czy obowiązek Cię dotyczy, po podanie dokumentu do wiadomości.

  1. Sprawdź, czy przekraczasz próg. Obowiązek dotyczy podmiotów, dla których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób, a do progu wliczają się także zleceniobiorcy i osoby na B2B (prawodlabiznesu.eu). Szczegóły opisuje wpis o tym, od ilu pracowników obowiązuje procedura.
  2. Oceń zatrudnienie według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca. Przy zmiennym zatrudnieniu śledź próg właśnie na te dwie daty, bo to one rozstrzygają.
  3. Zastąp zapisy ogólne rolami z własnej struktury: kto przyjmuje zgłoszenia, kto prowadzi postępowanie, kto odpowiada za działania następcze.
  4. Skonsultuj projekt z organizacją związkową, a gdy jej nie ma, z przedstawicielami pracowników. Konsultacje trwają od 5 do 10 dni.
  5. Podaj procedurę do wiadomości pracownikom. Wchodzi w życie po 7 dniach od podania do wiadomości.

Co jeszcze przygotować poza samą procedurą?

Procedura nie zamyka wdrożenia. Obok niej potrzebne są:

  • upoważnienia do przyjmowania zgłoszeń i prowadzenia działań następczych,
  • rejestr zgłoszeń,
  • klauzula informacyjna RODO,
  • porozumienie z przedstawicielem pracowników.

Taki zestaw pojawia się w ofertach kancelarii i autorów płatnych wzorów (kancelaria-jp.pl, smolarek.biz.pl); traktuj go jako przykład kompletu dokumentów, a nie zamkniętą listę.

Najczęstsze braki we wzorach

Cudzy wzór można przejrzeć bez prawnika. Sprawdź, czy opisuje kanały, których naprawdę nie obsługujesz, i czy wspomina o rejestrze zgłoszeń wewnętrznych, o którym wzory często zapominają.

Jakie terminy obowiązują w procedurze zgłoszeń?

Ustawowe terminy potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia i informacji zwrotnej opisuje osobny wpis o terminach w procedurze zgłoszeń.

Co grozi za brak procedury?

Sankcje przewidziane w ustawie omawia wpis o karach za brak procedury. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną; w sprawach indywidualnych skontaktuj się z prawnikiem.

Awatar Marcin Dąbrowski